Nhiều người cùng mở một sheet Excel và nhập cùng một thời điểm với Add-in A-Tools

 
 
 
 
You are here:: Kiến thức Excel SUMPRODUCT và Công thức mảng - Phép tính có nhiều điều kiện
 
 

SUMPRODUCT và Công thức mảng - Phép tính có nhiều điều kiện

 

Chắc hẳn có khá nhiều bạn lúng túng khi muốn tính phép tính tổng có nhiều điều kiện và tự hỏi làm thế nào để tính được. Đây cũng là thắc mắc của rất nhiều kế toán khi sử dụng Excel để làm công tác ghi chép nghiệp vụ trên máy tính. Sau đây mình xin giới thiệu 1 bài viết về các cách tính tổng có nhiều điều kiện do bậc thầy về Excel, thầy Nguyễn Duy Tuân, viết và chia sẻ cho chúng ta.

[Nguồn: Nguyễn Duy Tuân-giám đốc Công ty cổ phần BLUESOFTS, giảng viên trường ĐHCN HN ]

Mình xin phân tích cách dùng SumProduct và Công thức mảng.

 

 

Hàm SumProduct:

Cấu trúc SUMPRODUCT(array1,array2,array3, ...)
Array - Mảng dữ liệu là một tập hợp dãy giá trị liên tiếp trong một khảng nào đó. VD A1:C1 hoặ A1:A10,...
Phép tính này cho phép chúng ta tính tổng của tích array1*array2*array3* ...array30.
VD: A: Số lượng; B: Đơn giá
A1 =2 B1=20 C1="Cam" D1="Giống lai"
A2 =3 B2=10 C2="Bưởi" D2="Không"
A3 =4 B3=25 C3="Cam" D3="Không"

Bây giờ cần tính doanh thu của các loại hoa quả
array1=A1:A3
array2=B1:B3
Công thức =SumProduct(A1:A3, B1:B3) = 170
Bản chất công thức làm việc như thế này =A1*B1+A2*B2+A3*B3 kết quả là 170
Nhắc lại về phép tính logic:
Giá trị kiểu logic chỉ cho ra 1 trong 2 giá trị là TRUE/1, FALSE/0
Phép toán logic:<, >, <>, =, >=, <=, Not()
VD:
2>3=False
3>1=True
4>3=True
*) Logic và - AND
=(2>3)*(3>1)*(4>3)=False*True*True=0*1*1=False/0 tương đương với hàm AND(2>3,3>1,4>3). Ít nhất một logic=False thì kết quả sẽ là False hay 0.
* Logic hoặc - OR
=(2>3)+(3>1)+(4>3)=False+True+True=0+1=True/1 tương đương với hàm OR(2>3,3>1,4>3). Ít nhất một logic=True thì kết quả sẽ là True hay 1.
Lưu ý tổng của các giá trị là True=True=1).

*) Tính tổng có nhiều điều kiện:
Cách 1: dùng SUMPRODUCT
Tính tổng doanh thu của loại là "Cam"
=SUMPRODUCT(A1:A3,B1:B3*(C1:C3="Cam")) hoặc =SUMPRODUCT(A1:A3*B1:B3*(C1:C3="Cam")) = 140
Công thức tính như sau:
=A1*B1*(C1="Cam")+A2*B2*(C2="Cam")+A3*B3*(C3="Cam" )
=2*20*True+3*10*False+4*25*True
=2*20*1+3*10*0+4*25*1= 140
Cách 2: dung Công thức mảng - "Formula Array"
=Sum(IF(C1:C3="Cam",A1:A3*B1:B3,0))
Kết thức nhẫn tổ hợp CTRL+SHIFT+ENTER. Với cách làm này EXCEL sẽ phân tích như sau:
Xét trên từng dòng trong mảng (array)
dòng1: (c1="Cam")=true nên lấy A1*B1=2*20
dòng2: (c2="Cam")=false nên lấy 0 (theo cách của lấy của hàm IF)
dòng3: (c3="Cam")=true nên lấy A3*B3=4*25
Sau khi chạy hết các dòng, EXCEL sẽ dùng hàm SUM để tính tổng kết quả tính được ở từng dòng=2*20+0+2*25=140. Nếu trong công thức là hàm khác hàm SUM thì cách tính sẽ theo hàm đó.
Như vậy có 2 cách tính:
=SUMPRODUCT(A1:A3*B1:B3*(C1:C3="Cam")) và
=Sum(IF(C1:C3="Cam",A1:A3*B1:B3,0))

*) Vậy tại sao không dùng là =SUM(A1:A3*B1:B3*(C1:C3="Cam"))
mà phải dùng hàm =SUMPRODUCT(A1:A3*B1:B3*(C1:C3="Cam")) ?
Các bạn nhớ lại cấu trúc của SUM là
SUM(number1,number2, ...)
Còn SUMPRODUCT là
SUMPRODUCT(array1,array2,array3, ...)
number <> array
Nếu SUMPRODUCT(A1:A3*B1:B3*(C1:C3="Cam")) rồi ENTER là đúng vì đối số của nó phải là mảng - Array.
Nếu công thức =SUM(A1:A3*B1:B3*(C1:C3="Cam")) rồi ENTER kết quả là #VALUE! -lỗi vì A1:A3 là một array chứ không phải là một number.
Nếu nhấn tổ hợp CTRL+SHIFT+ENTER. Với cách làm này EXCEL sẽ phân tích như sau:
Xét trên từng dòng trong mảng (array)
dòng1: A1*B1*(c1="Cam")=2*20*True=2*20*1
dòng2: A2*B2*(c2="Cam")=3*10*False=3*10*0
dòng3: A3*B3*(c3="Cam")=2*25*True=4*25*1

Sau khi chạy hết các dòng, EXCEL sẽ dùng hàm SUM để tính tổng kết quả tính được ở từng dòng=2*20*1+3*10*0
+4*25*1=140.
Vậy vẫn dùng được =SUM(A1:A3*B1:B3*(C1:C3="Cam")) với điều kiện nhấn tổ hợp phím CTRL+SHIFT+ENTER
Như vậy đến đây chúng ta có có 3 cách tính:
=SUMPRODUCT(A1:A3*B1:B3*(C1:C3="Cam")) nhấn phím ENTER
=SUM(IF(C1:C3="Cam",A1:A3*B1:B3,0)) nhấn phím CTRL+SHIFT+ENTER
=SUM(A1:A3*B1:B3*(C1:C3="Cam")) nhấn phím CTRL+SHIFT+ENTER
Chúng có thể kết hợp rất nhiều điều kiện vào trong hàm thông qua phép toán logic nhân-và- And, cộng - hoặc - Or.
*) Dùng hàm SUMPRODUCT hay dùng SUM kết hợp CTRL+SHIFT+ENTER đều cho ra được kết quả như nhau chính là do phép toán logic của bạn.
*) Hàm SUMPRODUCT chỉ có thể tính tổng theo nhiều điều kiện
*) Công thức mảng - Formula Array ngoài việc tính tổng có nhiều điều kiện còn làm rất nhiều phép tính khác do cách sử dụng hàm mà thôi.

 Một làn nữa mình cảm ơn anh Nguyền Duy Tuân. Được biết anh còn là tác giả của nhiều phần mềm chạy trong môi trường Excel nổi tiếng như: Add-in A-Tools Truy vấn (lọc), chia sẻ Excel qua mạng LAN, InternetPhần mềm kế toán doanh nghiệp A-Excel,..... 
 

Khóa học "Đào tạo Excel nâng cao"